کیفیت نماز خواندن به صورت نشسته برای معلولین جسمی ” به مناسبت ۳ دسامبر ، روز جهانی معلولان “

پرسش:

معلولین جسمی که طبق وظیفه روی صندلی نشسته و نماز می‌خوانند، آیا برای سجده می‌توانند مهر را با دست بر پیشانی بگذارند؟

پاسخ:

مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (حفظه الله تعالی):

اگر می‌تواند خم شود و بر میز مقابل خود سجده کند، باید در حدّ امکان شرایط سجده را مراعات کند، یعنی مهر و کف دست‌ها را روی میز و مانند آن و سر دو انگشت بزرگ‌پا را روی زمین، قرار دهد، ولی قراردادن زانوها بر چیزی لازم نیست.

آیت الله العظمی سیستانی (حفظه الله تعالی):

به‌طورکلی کسی که به‌هیچ‌وجه نمی‌‌تواند بر زمین بنشیند و به طور معمول سجده نماید، کافی است برای سجده در همان حال ایستاده، با سر اشاره کند (و نیازی به گذاشتن مهر نیست) و چنانچه بتواند بر صندلی نشسته و بر مُهری که روی میز جلوی اوست سجده نماید، این کار افضل است.

آیت الله العظمی مکارم شیرازی (حفظه الله تعالی):

فردی که براثر ناتوانی روی صندلی نماز می‌خواند اگر می‌تواند، هنگام سجده روی میز سجده کند و لازم نیست شرایط دیگر سجده مانند گذاشتن نوک پا بر زمین را رعایت کند و اگر نمی‌تواند بر میز سجده کند، مهر را بالا بیاورد و سر را بر روی مهر بگذارد. چنین فردی اگر با کفش نماز بخواند باطل نیست ولی بهتر است آن را بیرون آورد.

چند نکته به فتوای مراجع معظم تقلید:

۱) چنانچه فرد بتواند روی زمین سجده را به طور معمول ــ با قرار دادن مواضع هفتگانه بر زمین ــ انجام داده و فقط محل سجده را بالا بیاورد، لازم است این کار را کرده و سجده روی صندلی باطل است.

۲) تکبیره الاحرام، حمد، سوره، تسبیحات اربعه و قیام قبل و بعد از رکوع، در صورت توان، لازم است ایستاده انجام شود.

۳) هر مقدار از نماز ــ ولو یک رکعت ــ را که به طور معمول می تواند انجام دهد، واجب است آن مقدار را ایستاده و بقیه را نشسته بخواند.

۴) چنانچه بتواند با تکیه دادن به عصا و دیوار یا کمک گرفتن از دیگری نماز بخواند، باید ایستاده بخواند و نماز نشسته صحیح نیست.

منابع:

توضیح‌المسائل جامع قدیم (تک جلدی)، ص۳۷۲، م۱۲۸۶/ توضیح‌المسائل جامع، ج۱، ص۵۱۹، م۱۴۱۹ / توضیح‌المسائل آیت‌الله مکارم شیرازی، ص۱۷۹، م۹۵۹ / مرکز پاسخگویی به سؤالات دفتر آیت‌الله‌العظمی مکارم شیرازی، کد رهگیری: ۱۴۰۲۰۹۰۳۰۰۳۸ / سایت استان‌ها، ویژه نمایندگان مقام معظم رهبری، بخش همسان‌سازی‌ها، همسان‌سازی ۲۲