خمس هدیه ـ آیت الله سیستانی

فرمودند: با عرض سلام، پولی از طرف پدر به پسر بخشیده می‌شود، خمس دارد یا خیر؟

حضرت آیت‌الله سیستانی

چنانچه پدر به فرزند خودش هدیه بدهد یا عیدی مثلاً بدهد یا سوغاتی مثلاً پرداخت کند
این فرزند، اگر شاغل هست تا سر سال خمسی، اگر شاغل نیست تا ۱۲ ماه قمری، چنانچه این پول چه عینش چه بدلش باقی بماند، بنا بر فتوا باید خمسش پرداخت شود؛ ولی اگر هدیه را به‌حساب بانکی‌ات ریخته، اینجا نه، تا زمانی که از حساب بانکی برنداشتم ولو دو سال، سه سال، پنج سال هم که بگذرد فعلاً خمس ندارد، زمانی که از حساب بانک برداشتم، بلافاصله باز هم خمس ندارد، ربح سال جدید است. تا سر سال خمسی اگر شاغلم، اگر شاغل نیستم تا ۱۲ ماه قمری اگر مؤونه ام شد که خمس ندارد؛ اما چنانچه مؤونه نشد، باید خمس را پرداخت کنم.

به‌طورکلی عزیزان حضرت آیت‌الله سیستانی در موردبحث خمس می‌فرمایند: افرادی که شاغل هستند باید سال خمسی انتخاب کنند و سال خمسی‌شان هم باید شروع در اکتساب باشد شروع در کسب‌وکار، زمانی که کار را شروع کردند، استخدام شدند، همان روز باید سال خمسی‌شان باشد نه روز دیگری. (تغییر سال خمسی بحث جدایی است)
شروع در اکتساب می‌شود سال خمسی‌شان؛

اما افرادی که شاغل نیستند، کار نمی‌کنند یا طلبه‌ای هستند که فقط از شهریه استفاده می‌کنند که می‌فرمایند شهریه جزء شاغلین محسوب نمی‌شوند، اینجا می‌فرمایند: می‌توانند سال خمسی قرار بدهند (افراد غیرشاغل) و احتیاط مستحب هم همین است و می‌توانند سال خمسی قرار ندهند برای هر مالشان ۱۲ ماه قمری که گذشت اگر مؤونه نشد خمسش را پرداخت کنند و در معنای شاغل هم طبق سؤالی که از نجف شد، ایشان می‌فرمایند: چنانچه درآمد شما ولو درآمد موقت (تا سه ماه می‌رود کار می‌کند) کفاف یک‌چهارم هزینه‌ی کل سالتان را بکند، یک‌چهارم کل سال هزینه‌اش را با این کار می‌توانید کفاف کنید، اینجا شاغل محسوب می‌شوید. اما چنانچه یک بیستم باشد، شاغل محسوب نمی‌شوید و بین این هم می‌فرمایند بنا بر احتیاط واجب، احتیاط کنید.
صلوات بر محمد و آل محمد