حکم شرعی وسواس در وضو، غسل و نماز ” به مناسبت ۲۵ ماه شوّال ، روز شهادت جانگداز رئیس مکتب تشیع، امام جعفر بن محمد الصادق (علیهما السلام) “

عبدالله بن سنان قال : ذکرت لابی عبدالله – علیه السلام – رجلا مبتلی بالوضوء و الصلاه و قلت : هو رجل عاقل ، فقال : أبو عبدالله و أی عقل له و هو یطیع الشیطان ؟ فقلت له : و کیف یطیع الشیطان ؟ فقلت له : سله هذا الذی یأتیه من أی شیء هو ؟ فانه یقول لک من عمل الشیطان ^(۱)

در روایت است که عبداللّه بن سنان می‌‌گوید: در محضر امام صادق (علیه السلام) از شخصی ‌که در وضو و نماز مبتلا به وسواس بود نام بردم و گفتم: «او شخص عاقلی ‌است»، حضرت فرمودند: «چگونه عاقلی ‌است که از شیطان اطاعت می‌‌کند؟». عرض کردم «چگونه از شیطان اطاعت می‌‌کند؟» فرمودند «از خودش سؤال کن و بپرس که این حالت از کجا آمده و منشأ آن چیست، خواهد گفت: این رویّه از عمل شیطان است».

حکم وسواس در وضو و نماز:

مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (حفظه الله تعالی):

در وضو تکرار عمل از روی وسواس هر چند حرام است، ولی موجب بطلان عمل نمی شود، مگر در صورتی که یکی از شرایط صحت را مراعات نکرده باشد (مثل این که در وضو دست چپ را بیش از دو بار بشوید یا مسح با آب خارج از وضو انجام شود). (۲)

آیت الله العظمی سیستانی (حفظه الله تعالی):

حرام نیست؛ مگر زمانی که منجر به انجام حرامی مانند اسراف یا ترک واجبی مانند ترک نماز در وقت آن شود. (۳)

آیت الله العظمی مکارم شیرازی (حفظه الله تعالی):

وسواس باعث اسراف آب می‌شود و کار حرامی است. ولی باعث بطلان وضو نمی‌شود؛ مگر اینکه در شستن دست چپ وسواس داشته باشد که درنتیجه آب اضافی خارج از وضو محسوب می‌شود و برای مسح دچار مشکل خواهد شد.

شایان ذکر است وسواس در غسل مانند وضو، باعث اسراف می‌شود و حرام است، ولی غسل صحیح است. (۴)

منابع:

(۱) وسائل الشیعه، ج1، ص63، باب 10، از ابواب مقدّمه العبادات، ح1

(۲) شماره سؤال: 902405

(۳) استفتائات نجف، س10044 و 12005

(۴) سایت رسمی آیت الله مکارم شیرازی، بخش استفتائات.