هبه یا بیع، برای فرار از طلبکاران

پرسش:

خدمت استاد راجی و گروه زحمتکش و مخلص سایت سراج عرض سلام دارم

ببخشید بعد از نماز، از من سؤال کردند، قرار شد فردا شب جوابشان را بدهم. لطفاً تا قبل فردا شب جواب دهید.

اگر شخصی طلبکارانی دارد، به‌خاطر اینکه بدهی خود را به دلائلی ندهد، پول‌هایش یا اموالش (مثل ملک که قابل‌فروش است) را به فرزند یا همسر یا غریبه یا … هدیه می‌دهد و می‌بخشد یا به قیمت خیلی‌خیلی نادری به برادر یا فرزندش می‌فروشد. آیا این کار جائز است؟

نام مرجع تقلید:

آیت‌الله العظمی سیستانی (حفظه‌الله تعالی)

پاسخ:

با عرض سلام و ادب

اگر شخصی طلبکارانی دارد و سررسید طلبش حالّ شده باشد و طلبکاران مطالبهٔ دیون را نمایند، امّا شخص برای فرار از ادای دیون، پول‌ها یا املاک و اراضی و… خود را به دیگری صلح کند یا هبه دهد یا حتّی بیع محاباتی انجام دهد، صحت صلح یا هبه یا بیعش محل اشکال است؛ رعایت مقتضای احتیاط ترک نشود.

خصوصاً زمانی که می‌داند بعداً نمی‌تواند ادای دیون از مال دیگر نماید، احتیاط اشد است.

شایان‌ذکر است؛ ازآنجاکه تأخیر عمدی ادای دیون در صورت حالّ بودن، برای شخصی که تمکّن از پرداخت بدهی خویش را دارد؛ لازم و واجب است، لذا در فرض سؤال، بنا بر فتوا، تکلیفاً شخص گنهکار است.