مصافحه و دست‌دادن بعد از نماز جماعت

پرسش:

سلام‌علیکم. دست‌دادن بعد از نماز که بین مردم معمول شده، چه حکمی دارد؟

من امام جماعت مسجدی در اصفهانم، وظیفه من در برابر این مردم چیست؟

تشویق کنم یا ممانعت کنم؟

منتظر جوابم

نام مرجع تقلید:

آیت‌الله‌العظمی سیستانی (حفظه‌الله تعالی)

پاسخ:

با عرض سلام و ادب؛

اصل مصافحه دو مؤمن با یکدیگر در هنگام ملاقات مستحب است و روایات متعدّده در این مورد وارد شده است؛ اما در خصوص مصافحه بعد از نماز چیزی به نظر نرسیده به‌جز روایتی که منقول شده و خلاصه‌اش این است که در شب معراج حضرت جبرئیل (علیه‌السلام) اذان گفتند و حضرت رسول اکرم (صلی‌الله علیه واله و سلم) جلو ایستادند و انبیا (علیهم‌السلام) درحالی‌که حضرت ابراهیم (علیه‌السلام) در طرف راست و حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب (علیهما‌السلام) در طرف چپ آن حضرت قرار داشتند به جماعت نماز خواندند و بعد از نماز حضرت ابراهیم (علیه‌السلام) با رسول خدا (صلی‌الله علیه واله و سلم)  و با حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب (علیهما‌السلام) با دودست مصافحه نمود؛ و به‌هرحال مصافحه بعد از نماز نه به‌عنوان ورود و خصوصیت؛ بلکه به‌عنوان استحباب اصل مصافحه، اشکال ندارد (چون اگر شخص به نیت ورود بگوید و عالمان به الحکم باشد؛ شبهه بدعت داشته و حرام است) و بهتر است بعد از تسبیحات حضرت زهرا (سلام‌الله‌علیها) باشد؛ چون از جمله آداب این تسبیح این است که بعد از نماز قبل از این که صورت را از قبل برگرداند بگوید و مصافحه نوعاً مستلزم رو از قبل برگرداندن است.(۱)

منابع:

(۱) استفتائات، ج ۲، ص ۸۴، س ۱۵۵ / مسائل جدید از دیدگاه علما و مراجع تقلید، ج ۵، ص ۱۰۳ / استفتاء خصوصی از معظم‌له / استفتاء موجود در آرشیو دفتر