حکم سپرده‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت بانکی

پرسش:

با سلام. اگر به دنبال بانکی بگردیم که با سپرده‌گذاری، بیست درصد سود بدهد و چنین بانکی را پیدا کنیم چنانچه بگویند قرض را بر اساس عقود شرعی مصرف می‌کنند و نیز سود روی کاغذ به‌عنوان علی‌الحساب باشد؛ اما احتمال ۹۹ درصد بدهیم که واقعاً سود می‌دهند آیا گرفتن چنین سودی رباست؟ آیا واجب است تحقیق کنیم که پولمان حتماً باتوجه‌به عقود شرعی توسط بانک مصرف می‌شود یا صرف احتمال، کافی است؟ اگر رباست، راه‌حل چیست؟ با تشکر، آیات عظام سیستانی و رهبری

نام مرجع تقلید:

مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، آیت‌الله‌العظمی سیستانی

پاسخ:

با عرض سلام و ادب؛

اگر پول را به بانک قرض دهید (آن‌چنان که در سؤال آورده‌اید) این قرض ربوی و از گناهان کبیره بوده و جایز نیست، بلکه باید پول را به بانک بدهید و بانک را وکیل نمایید در انجام معاملات اقتصادی سودآور حلال، نه به‌عنوان قرض و اگر احتمال معقول (مثلاً ۲۰ درصد) بدهید که بانک به وعده خود عمل می‌نماید و پول شما را در امور حرام مصرف نمی‌کند و طبق وکالتی که شما به بانک داده‌اید عمل می‌نماید و طبق موازین و مقررات بانک رفتار نمایید، بنا به نظر این ۲ مرجع بزرگوار گرفتن سود بر شما حلال است. ^(۱)

اما اگر این شرایط رعایت نشود و مثلاً پول را به بانک قرض دهید یا از مسئله بی‌اطلاع بوده‌اید و برگه‌های بانک را بدون التفات، به‌صورت صوری امضا کرده‌اید، مالک تمام سود نمی‌شوید، بنا به تفصیلی که در جای خود موجود است. (در صورت نیاز، مجدد از قسمت ارسال سؤال، استفتاء نمایید تا استاد پاسخ دهند.)

برای اطلاع از احکام تفصیلی، پیرامون “حکم شرعی سپرده حساب‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت بانکی و راه‌حل آن” (فیلم سخنرانی استاد) اینجا را کلیک نمایید

منابع:

(۱) استفتائات آیت‌الله سیستانی، ویژه نمایندگان، دفتر قم، ص ۴۶ ـ  استفتاء خصوصی کتبی از معظم له – توضیح‌المسائل جامع، ج ۲